Profilaktyka zamiast leczenia. Wielka Brytania zmienia podejście do zdrowia

Brytyjski rząd zaprezentował nowy, ambitny 10-letni plan dla NHS (National Health Service), który ma całkowicie odmienić sposób funkcjonowania systemu opieki zdrowotnej. Kluczowe hasło? Profilaktyka zamiast leczenia.

NHS zmienia priorytety: leczenie w tle, profilaktyka na pierwszym miejscu

Nowa strategia rządu brytyjskiego zakłada przekształcenie NHS z systemu „leczenia chorób” w system „utrzymywania zdrowia”. Celem jest:

• masowe wdrażanie programów profilaktyki zdrowotnej,
• rozwój cyfrowej opieki medycznej,
• większe wsparcie dla lokalnych społeczności i ich potrzeb zdrowotnych.

Plan ma obowiązywać przez dekadę (2025–2035), ale jego pierwsze elementy mają zostać wdrożone już w najbliższych miesiącach.

Filary nowego systemu opieki zdrowotnej w Wielkiej Brytanii

1. Zamiast szpitala – lokalne centra zdrowia

Powstanie 250–300 „neighbourhood health centres”, czyli lokalnych centrów zdrowia działających 6 dni w tygodniu. Znajdą się tam lekarze, pielęgniarki, farmaceuci, psycholodzy i dietetycy. Dzięki temu pacjenci mają mieć szybszy dostęp do specjalistów bez konieczności hospitalizacji.

2. Zamiast papieru – cyfrowa opieka zdrowotna

Nowa aplikacja NHS oraz cyfrowe narzędzia umożliwią:

• szybkie konsultacje online,
• dostęp do wyników badań i historii leczenia,
• e-recepty,
• systemy oparte na AI do wstępnej diagnostyki i zarządzania leczeniem.

3. Zamiast leczenia – profilaktyka

Profilaktyka stanie się priorytetem. Plan obejmuje m.in.:

• wcześniejsze wykrywanie chorób, takich jak nowotwory i choroby serca,
• refundację leków wspierających odchudzanie (np. Ozempic, Mounjaro),
• ograniczenie reklam niezdrowych produktów,
• popularyzację zdrowej diety i aktywności fizycznej,
• darmowe testy genetyczne np. w kierunku podwyższonego cholesterolu.

Nowoczesne technologie w służbie zdrowia

W planie dużą rolę odegrają:

• sztuczna inteligencja – pomoc w diagnozie i administrowaniu dokumentacją,
• wearables – inteligentne zegarki i opaski monitorujące stan zdrowia,
• telemedycyna – dostęp do lekarza bez wychodzenia z domu.

Finansowanie i efektywność: jak NHS chce osiągnąć więcej za mniej?

Brytyjski rząd przewiduje, że NHS zwiększy swoją efektywność o 2% rocznie. Oznacza to m.in.:

• oszczędności dzięki digitalizacji,
• redukcję marnotrawstwa środków (np. powtarzanych badań),
• zmniejszenie liczby hospitalizacji dzięki skutecznej prewencji,
• nowe inwestycje w wysokości 29 miliardów funtów.

Środki mają pochodzić m.in. z partnerstw publiczno-prywatnych (PPP), czyli umów zawieranych pomiędzy sektorem publicznym a prywatnym, nie z podwyżek podatków.

Co mówią eksperci?

Eksperci ds. zdrowia publicznego (np. z The King’s Fund czy Royal Society for Public Health) pozytywnie oceniają:

• ambitne podejście do profilaktyki,
• otwartość na innowacje i technologię,
• większą dostępność usług lokalnych i psychologicznych.

Jednocześnie wskazują na wyzwania:

• braki kadrowe – liczba pielęgniarek środowiskowych jest dziś o połowę mniejsza niż 20 lat temu,
• konieczność jasnego harmonogramu wdrożenia reform,
• ryzyko nierównego dostępu do opieki w różnych regionach kraju.

Co dalej?

Najbliższe miesiące pokażą, czy plan ma szansę powodzenia. Pierwsze zmiany mają zostać wdrożone jeszcze w 2025 roku. Kluczowe będą inwestycje w kadry, infrastruktura cyfrowa i dobre zarządzanie.

Podsumowanie: co oznacza plan dla przyszłości służby zdrowia?

Nowy plan NHS to przełomowy krok w stronę nowoczesnej, prewencyjnej i cyfrowej służby zdrowia. W centrum znajduje się profilaktyka zdrowotna, rozwój usług lokalnych i cyfryzacja. To także ważny sygnał dla branży fitness i wellness – promowanie aktywności fizycznej i zdrowego stylu życia stanie się kluczowym elementem systemu ochrony zdrowia w UK.

Opracowano na podstawie dostępnych materiałów prasowych. Fot. Patrick Robert Doyle/ Unsplash