Polacy współodpowiedzialni za swoje zdrowie i dobrostan

Zdrowie Polek i Polaków nie jest wyłącznie problemem Ministerstwa Zdrowia, NFZ czy innych instytucji związanych z systemem ochrony zdrowia. Wszystkie instytucje publiczne w podejmowanych działaniach i przygotowywanych planach powinny uwzględniać wpływ wprowadzanych regulacji na zdrowie obywateli. Powinny także zostać wdrożone mechanizmy promujące odpowiedzialność obywateli za swoje zdrowie. Takie są wnioski z eksperckiej debaty, którą w ramach inicjatywy Hack4Health, zorganizował Instytut Rozwoju Spraw Społecznych oraz Centrum Medyczne Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Wydarzenie zgromadziło czołowych ekspertów z dziedziny zdrowia publicznego, ekonomii i prawa. Zgodnie podkreślili, że inwestycja w zdrowie jest kluczowym elementem rozwoju gospodarczego i społecznego Polski. Punktem wyjścia dla dyskusji był raport zawierający rekomendacje strategiczne – propozycje działań w ramach tzw. „10-tki dla zdrowia”. Obejmują one m.in. zwiększenie nakładów na profilaktykę, promowanie odpowiedzialności obywateli za zdrowie, wdrażanie innowacji oraz zrównoważone inwestycje w sektorze zdrowotnym. 

H4H to inicjatywa, która ma na celu ukazanie zdrowia jako kluczowego czynnika determinującego rozwój gospodarczy i bezpieczeństwo zdrowotne Polski. Zdrowie obywateli jest nie tylko kwestią indywidualnego dobrostanu, ale również kluczowym czynnikiem wpływającym na wydajność pracy, stabilność systemu ubezpieczeń społecznych oraz ogólną konkurencyjność gospodarki. Inicjatywa koncentruje się na promowaniu inwestycji w ochronę zdrowia jako strategicznego priorytetu państwa oraz zmianie postrzegania wydatków zdrowotnych – z kosztu na długofalową inwestycję w kapitał ludzki i rozwój kraju. Zdrowie nie jest kosztem, lecz inwestycją – w kapitał ludzki, konkurencyjność gospodarki i bezpieczeństwo narodowe

– wyjaśnił Igor Grzesiak, wiceprezes zarządu, Instytut Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej (IPPiEZ).

Dobrostan Polaków priorytetem

Podczas debaty eksperci wskazali, że wszystkie instytucje publiczne powinny uwzględniać w działaniach i planach wpływ wprowadzanych regulacji na zdrowie obywateli.

Dostęp do wysokiej jakości opieki medycznej i programów profilaktycznych jest kluczowym elementem polityki demograficznej i społecznej. Zdrowie publiczne wpływa na stabilność społeczną i bezpieczeństwo narodowe, minimalizując skutki długotrwałych problemów zdrowotnych w populacji

– powiedział dr Sławomir Dudek, założyciel, prezes i główny ekonomista Instytutu Finansów Publicznych.

Profilaktyka i odpowiedzialność obywatelska kluczem do przyszłości

Debata uwypukliła znaczenie profilaktyki jako fundamentu nowoczesnego systemu zdrowotnego.

Zdajemy sobie sprawę z tego, że pieniędzy na profilaktykę mamy bardzo mało. To jest jeden z najniższych wskaźników, jeśli chodzi o Unię Europejską i niestety spada nam ilość tych pieniędzy między 2017 a 2024 rokiem. A zatem musimy zastanowić się, skąd te pieniądze powinny być dodatkowo pozyskane i jaki powinien być ten procent wydatków dedykowanych profilaktyce. Proponujemy tutaj państwu 5% wydatków na profilaktykę, w ogóle wydatków na zdrowie w perspektywie do 2030 roku. Obecnie jest to 1,9 procent

– podkreślała dr Małgorzata Gałązka-Sobotka, współautorka raportu, który był punktem wyjścia dla dyskusji

Rozwój profilaktyki oraz wczesnej diagnostyki zmniejsza obciążenie finansowe i organizacyjne systemu zdrowotnego, ponieważ leczenie chorób w zaawansowanym stadium generuje znacznie wyższe koszty

– zaznaczył dr Sławomir Dudek, założyciel, prezes i główny ekonomista Instytutu Finansów Publicznych.

Niezbędne są działania edukacyjne oraz rozwiązania prawne, które zwiększą zaangażowanie obywateli w dbanie o własne zdrowie.

Musimy zacząć ewaluować jakość świadczeń zdrowotnych oraz wdrożyć mechanizmy promujące odpowiedzialność obywateli za swoje zdrowie

– dodał dr hab. Radosław Tymiński, adwokat, właściciel kancelarii.

Cyfryzacja i innowacje w ochronie zdrowia

Uczestnicy spotkania wskazali na ogromny potencjał cyfryzacji w optymalizacji systemu ochrony zdrowia.

Digitalizacja, integracja danych i możliwość przetwarzania dużych zbiorów to klucz do kreowania skutecznych polityk zdrowotnych, ich mierzenia i optymalizacji. Nowoczesne technologie, telemedycyna oraz analiza big data mogą znacząco poprawić dostępność usług medycznych i efektywność zarządzania systemem zdrowia

– zauważył dr Bernard Waśko, dyrektor Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny (NIZP-PZH).

Zmiany demograficzne

W kontekście starzejącego się społeczeństwa podkreślono konieczność rozwijania nowoczesnych modeli opieki senioralnej oraz wdrożenia dodatkowego ubezpieczenia pielęgnacyjnego. Eksperci podkreślili, że długofalowe rozwiązania w tym zakresie powinny być traktowane jako inwestycja, a nie koszt.

Europejskie społeczeństwa się starzeją, polskie również. Już potrzebujemy systemu ochrony zdrowia, które uwzględni trendy demograficzne i nie tylko zapewni opiekę medyczną każdemu, kto tego potrzebuje, ale przede wszystkim skupi się na profilaktyce, będącej zresztą jednym z priorytetów naszej prezydencji, trwającej w tej chwili w Unii Europejskiej w zakresie zdrowia

– mówiła Karolina Wasielewska z Instytutu Rozwoju Spraw Społecznych.

Bezpieczeństwo zdrowotne w centrum uwagi

Przedstawiony raport i wnioski z niego w formie „10-tki dla zdrowia” mają posłużyć jako fundament do dalszych analiz i działań na rzecz reformy finansowania ochrony zdrowia. „Bezpieczeństwo zdrowotne powinno być integralną częścią bezpieczeństwa państwa” – podsumowała dr Małgorzata Gałązka-Sobotka. Organizatorzy wyrazili nadzieję, że inicjatywa Hack4Health stanie się impulsem do szerokiej dyskusji i realnych zmian w polityce zdrowotnej kraju. Mają do nich doprowadzić ustalenia, które zapadną na kolejnych spotkaniach w ramach tego projektu.

Instytut Rozwoju Spraw Społecznych jest think-tankiem obywatelskim, który stanowi miejsce pogłębionej debaty, a także opracowywania analiz, formułowania propozycji rozwiązań i wymiany poglądów między wieloma środowiskami.

Instytut realizuje szereg projektów edukacyjnych i naukowych. Są m.in. konferencje, debaty i raporty naukowe poświęconej tematyce kształtowania opieki zdrowotnej w krajach Unii Europejskiej. Jedną z głównych inicjatyw fundacji jest unikalny format spotkań i debat eksperckich pod nazwą Healthcare Policy Summit.

Opracowano na podstawie materiałów PAP