Wysoki cholesterol – nowa koalicja ekspertów chce zmniejszyć liczbę zgonów

Wysoki cholesterol to problem nawet 21 milionów Polaków. Każdego roku 30 tysięcy osób umiera z powodu hipercholesterolemii – jednego z głównych czynników zawałów i udarów. Eksperci podkreślają, że skuteczne terapie i profilaktyka mogą zmniejszyć umieralność nawet o 50 proc. W odpowiedzi powstała Liga Walki z Cholesterolem – ogólnopolska koalicja lekarzy, organizacji i instytucji.

Skala problemu: cholesterol jako „cichy zabójca”

Podczas konferencji inaugurującej Ligę Walki z Cholesterolem, prof. Maciej Banach, prezes Polskiego Towarzystwa Lipidologicznego i pomysłodawca koalicji, przypomniał, że:

  • 21 milionów Polaków ma zaburzenia lipidowe, będące główną przyczyną chorób sercowo-naczyniowych,
  • w Polsce rocznie odnotowuje się 70–80 tys. zawałów serca i około 80 tys. udarów mózgu,
  • choroby układu krążenia odpowiadają za 40 proc. wszystkich zgonów w kraju.

Wysoki poziom cholesterolu często nie daje objawów, a brak regularnych badań sprawia, że problem bywa wykrywany zbyt późno. Obecnie badania profilaktyczne, w tym oznaczanie cholesterolu LDL i lipoproteiny(a), można wykonać w ramach rządowego programu „Moje Zdrowie”.

Program B.101 i dostęp do nowoczesnych terapii

Od 2018 roku działa program lekowy B.101 „Leczenie pacjentów z zaburzeniami lipidowymi”, obejmujący dotąd niewielką grupę pacjentów. Od 1 października 2025 r. jego zakres zostaje rozszerzony.

Nowością jest szerszy dostęp do innowacyjnych terapii obniżających poziom cholesterolu, w tym leków modulujących białko PCSK9. Skorzystają z niego m.in.:

  • pacjenci z rodzinną hipercholesterolemią,
  • osoby po zawale serca,
  • chorzy z cukrzycą, chorobą tętnic obwodowych czy przewlekłą chorobą nerek.

Po sześciu latach programu przeżywalność pacjentów wynosi 94 proc., co jest wynikiem bez precedensu w kardiologii

– podkreślił prof. Banach.

Profilaktyka zaczyna się w dzieciństwie

Prof. Małgorzata Myśliwiec z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego przypomniała, że hipercholesterolemia rodzinna jest najczęściej występującą monogenową chorobą genetyczną. Często diagnozuje się ją dopiero po pierwszym incydencie sercowo-naczyniowym, w wieku ok. 40 lat.

Dlatego od 2025 roku wprowadzono badanie lipidogramu do bilansu sześciolatka, co umożliwia wcześniejsze wykrycie problemu. Pierwsze wyniki z województwa śląskiego pokazują duże zainteresowanie programem. Już 40 zbadanych dzieci skierowano na dalszą diagnostykę.

Edukacja i ekonomia prewencji

Eksperci podkreślają, że oprócz farmakoterapii kluczowe znaczenie ma edukacja zdrowotna i profilaktyka. Liga Walki z Cholesterolem chce prowadzić działania informacyjne nie tylko na temat cholesterolu, ale także innych czynników ryzyka takich, jak otyłość czy cukrzyca.

Zwrócono także uwagę na ekonomiczny aspekt działań profilaktycznych. Koszt leczenia pacjenta w programie B.101 to ok. 36 zł dziennie, podczas gdy koszt zawału serca wynosi średnio 21,5 tys. zł, a udaru ok. 17 tys. zł – nie licząc kosztów rehabilitacji czy utraconych wpływów podatkowych.

Liga Walki z Cholesterolem – misja i cele

Koalicja, zainaugurowana 4 czerwca 2025 r., skupia ekspertów, instytucje medyczne i organizacje pacjenckie. Jej cele to:

  • edukacja społeczeństwa w zakresie roli cholesterolu i konsekwencji jego nieleczenia,
  • zwiększenie dostępności diagnostyki i badań przesiewowych,
  • wspieranie zmian legislacyjnych,
  • poszerzenie dostępu do innowacyjnych terapii.

Jak podsumował prof. Banach, „dzięki wspólnym działaniom możemy realnie zmniejszyć umieralność z powodu chorób sercowo-naczyniowych nawet o 50 proc.”.

Opracowano na podstawie materiałów prasowych PAP.

Podobne wpisy