Profilaktyka zamiast leczenia. Wielka Brytania zmienia podejście do zdrowia
Brytyjski rząd zaprezentował nowy, ambitny 10-letni plan dla NHS (National Health Service), który ma całkowicie odmienić sposób funkcjonowania systemu opieki zdrowotnej. Kluczowe hasło? Profilaktyka zamiast leczenia.
NHS zmienia priorytety: leczenie w tle, profilaktyka na pierwszym miejscu
Nowa strategia rządu brytyjskiego zakłada przekształcenie NHS z systemu „leczenia chorób” w system „utrzymywania zdrowia”. Celem jest:
- masowe wdrażanie programów profilaktyki zdrowotnej,
- rozwój cyfrowej opieki medycznej,
- większe wsparcie dla lokalnych społeczności i ich potrzeb zdrowotnych.
Plan ma obowiązywać przez dekadę (2025–2035), ale jego pierwsze elementy mają zostać wdrożone już w najbliższych miesiącach.
Filary nowego systemu opieki zdrowotnej w Wielkiej Brytanii
1. Zamiast szpitala – lokalne centra zdrowia
Powstanie 250–300 „neighbourhood health centres”, czyli lokalnych centrów zdrowia działających 6 dni w tygodniu. Znajdą się tam lekarze, pielęgniarki, farmaceuci, psycholodzy i dietetycy. Dzięki temu pacjenci mają mieć szybszy dostęp do specjalistów bez konieczności hospitalizacji.
2. Zamiast papieru – cyfrowa opieka zdrowotna
Nowa aplikacja NHS oraz cyfrowe narzędzia umożliwią:
- szybkie konsultacje online,
- dostęp do wyników badań i historii leczenia,
- e-recepty,
- systemy oparte na AI do wstępnej diagnostyki i zarządzania leczeniem.
3. Zamiast leczenia – profilaktyka
Profilaktyka stanie się priorytetem. Plan obejmuje m.in.:
- wcześniejsze wykrywanie chorób, takich jak nowotwory i choroby serca,
- refundację leków wspierających odchudzanie (np. Ozempic, Mounjaro),
- ograniczenie reklam niezdrowych produktów,
- popularyzację zdrowej diety i aktywności fizycznej,
- darmowe testy genetyczne np. w kierunku podwyższonego cholesterolu.
Nowoczesne technologie w służbie zdrowia
W planie dużą rolę odegrają:
- sztuczna inteligencja – pomoc w diagnozie i administrowaniu dokumentacją,
- wearables – inteligentne zegarki i opaski monitorujące stan zdrowia,
- telemedycyna – dostęp do lekarza bez wychodzenia z domu.
Finansowanie i efektywność: jak NHS chce osiągnąć więcej za mniej?
Brytyjski rząd przewiduje, że NHS zwiększy swoją efektywność o 2% rocznie. Oznacza to m.in.:
- oszczędności dzięki digitalizacji,
- redukcję marnotrawstwa środków (np. powtarzanych badań),
- zmniejszenie liczby hospitalizacji dzięki skutecznej prewencji,
- nowe inwestycje w wysokości 29 miliardów funtów.
Środki mają pochodzić m.in. z partnerstw publiczno-prywatnych (PPP), czyli umów zawieranych pomiędzy sektorem publicznym a prywatnym, nie z podwyżek podatków.
Co mówią eksperci?
Eksperci ds. zdrowia publicznego (np. z The King’s Fund czy Royal Society for Public Health) pozytywnie oceniają:
- ambitne podejście do profilaktyki,
- otwartość na innowacje i technologię,
- większą dostępność usług lokalnych i psychologicznych.
Jednocześnie wskazują na wyzwania:
- braki kadrowe – liczba pielęgniarek środowiskowych jest dziś o połowę mniejsza niż 20 lat temu,
- konieczność jasnego harmonogramu wdrożenia reform,
- ryzyko nierównego dostępu do opieki w różnych regionach kraju.
Co dalej?
Najbliższe miesiące pokażą, czy plan ma szansę powodzenia. Pierwsze zmiany mają zostać wdrożone jeszcze w 2025 roku. Kluczowe będą inwestycje w kadry, infrastruktura cyfrowa i dobre zarządzanie.
Podsumowanie: co oznacza plan dla przyszłości służby zdrowia?
Nowy plan NHS to przełomowy krok w stronę nowoczesnej, prewencyjnej i cyfrowej służby zdrowia. W centrum znajduje się profilaktyka zdrowotna, rozwój usług lokalnych i cyfryzacja. To także ważny sygnał dla branży fitness i wellness – promowanie aktywności fizycznej i zdrowego stylu życia stanie się kluczowym elementem systemu ochrony zdrowia w UK.
Opracowano na podstawie dostępnych materiałów prasowych. Fot. Patrick Robert Doyle/ Unsplash
